مفهوم ارزش رمزارز؛ تفاوت کوین و توکن – جلسه شانزدهم (+ویدئو)

0 725

مفهوم ارزش در رمزارزها

بیت‌کوین به عنوان اولین رمزارز در سال ۲۰۰۹ ایجاد شد. تا سال‌­ها رسانه‌­ها و مردم به آن توجه نمی‌­کردند. الان این وضعیت کاملاً تغییر کرده و همه در مورد بیت‌­کوین و سایر رمزارزها صحبت می‌کنند. حتی حاضرند آن را با قیمت­‌های گزافی بخرند. خیلی­‌ها می‌پرسند ارزش بیت‌کوین از کجا ناشی می‌شود؟ برای پاسخ به این پرسش باید نگاهی به تاریخچه‌ی پول بیندازیم.

بشر برای داد و ستد به ابزار مبادله‌ی ارزش نیاز دارد. این ابزار مبادله‌ی ارزش اصطلاحاً پول یا ارز نامیده می‌شود. قبل از رواج پول‌های کاغذی، آدم‌ها از مواد دیگر به عنوان پول استفاده می‌کردند. مثلا در رم باستان از نمک و در قرون وسطی از طلا استفاده می‌شده است. بکارگیری یک ماده به عنوان پول یا ابزار مبادله‌ی ارزش نیازمند دو ویژگی است؛ کمیابی و پذیرش جمعی.

  • کمیابی: پول باید کمیاب باشد. با دسترسی آسان به پول ارزش آن از بین رفته و دیگر به عنوان پول به درد نمی‌خورد. کمیابی و ارزش همیشه با هم رابطه مستقیم دارند، هرچقدر کمیاب‌تر، ارزشمندتر. مثلا تمبرهای کمیاب‌تر، گرانتر هستند.
  • پذیرش جمعی: علاوه بر کمیابی، افراد جامعه باید ارزش پول را بپذیرند. به بیان دیگر در مورد ارزش پول توافق داشته باشند. دقت کنید بعضی از مواد مانند نمک یا طلا به خاطر کاربردشان در زندگی ارزش دارند. مثلا نمک در آشپزی و نگهداری مواد غذایی و طلا در دندانسازی و زیورآلات استفاده می‌شود. ولی ارزش آنها به عنوان پول نه به خاطر کاربردشان بلکه به خاطر پذیرش جمعی بوده است. این نکته­‌ی مهم را باید به خاطر داشته باشید. بدون پذیرش جمعی هیچ پولی ارزش ندارد.

هم ‌اکنون ما از اسکناس‌های کاغذی به عنوان پول یا ارز استفاده می‌کنیم. آنها دو ویژگی کمیابی و پذیرش جمعی را دارند. چاپ اسکناس‌های کاغذی در انحصار دولت‌هاست، پس کمیاب هستند! هرکسی نمی‌تواند اسکناس چاپ کند و ثروتمند شود. علاوه بر این در مورد ارزش آن توافق وجود دارد. زیرا کارمندان و کارگران حقوق خود را با آن پول دریافت کرده و فروشندگان کالاهای خود را در ازای آن پول می‌فروشند. این امر عملاً باعث پذیرش جمعی خواهد شد.

رمزارزهای غیرمتمرکز وقتی بوجود آمد که پیشرفت مهندسی کامپیوتر ممکن ساخت ارزهای الکترونیکی دو ویژگی بالا را داشته باشند. سختی استخراج یا ماینینگ باعث شد واحدهای یک رمزارز به راحتی تولید نشده و کمیاب باشند. و تکنیک‌های کلید عمومی و رمزنگاری، امنیت مالکیت و انتقال رمزارزها را در بستر اینترنت تامین کرد. به مرور زمان با افزایش پذیرش و مقبولیت رمزارزها شاهد افزایش ارزش آنها بودیم. تاثیر پذیرش بر ارزش از همه بهتر در مورد بیت­‌کوین مشاهده می‌شود. ارزش بیت‌کوین از چند سنت در سال ۲۰۰۹، به خاطر اقبال عمومی به ۲۰ هزار دلار در سال ۲۰۱۷ رسید! به طور خلاصه در پاسخ به این پرسش که ارزش یک رمزارز از کجا ناشی می‌شود، می‌توان گفت: ” ارزش یک رمزارز به خاطر پذیرش جمعی و کمیابی آن است.”  از این نظر رمزارزها با ارزهای فیزیکی مانند دلار و یورو تفاوت ندارند.

تفاوت کوین و توکن

در دنیای رمزارزها، گاهی اصطلاحات کوین (سکه) و توکن جابجا شده و سوءتفاهم ایجاد می‌کند. در ادامه سعی می‌کنیم تفاوت رمزارز، کوین و توکن را به روشنی بیان کنیم.

هر بلاکچین معمولا رمز ارز خاص خود را دارد، البته این قانون کلی نیست و بلاکچین‌های بدون رمز ارز هم وجود دارند. همانطور که پیش‌تر گفته شد دو ویژگی “کمیابی” و “پذیرش جمعی” در رمز ارزها ارزش ایجاد می‌کند. این ارزش متکی به خود بلاکچین بوده و وابسته به چیز دیگری خارج از بلاکچین نیست. به عبارت دیگر این ارزش ذاتی است. به رمز ارزهای بلاکچین که نماینده‌ی این ارزش ذاتی هستند، توکن ذاتی گفته می‌شود.

در مقابل توکن‌های ذاتی، در یک بلاکچین می‌توان توکن‌های غیرذاتی هم تعریف کرد. همانطور که از نام آنها پیداست ارزش آنها از خارج از بلاکچین ناشی می‌شود. مثلاً یک توکن غیرذاتی می‌تواند نشان‌دهنده‌ی سهم صاحب توکن از یک دارایی فیزیکی باشد. ارزش توکن متکی و متناسب با ارزش آن دارایی خواهد بود. از این نظر توکن‌ها خیلی شبیه اوراق سهام در دنیای واقعی هستند. به توکن‌های غیرذاتی، به اختصار توکن هم گفته می‌شود. برای اشتباه نشدن توکن‌های ذاتی با توکن‌های (غیرذاتی)، به توکن‌های ذاتی کوین گفته می‌شود.

با اینکه روش ثبت مالکیت و انتقال مالکیت توکن‌ها و کوین‌ها در بلاکچین خیلی شبیه است ولی از نظر ماهیت کاربرد خیلی باهم تفاوت دارند. ما از کوین‌ها برای خرید و فروش توکن‌ها استفاده می‌کنیم. توکن و کوین‌ها به ترتیب معادل سهام و پول دنیای واقعی هستند.

اتریوم یکی از بلاکچین‌های قوی در زمینه‌ی تعریف توکن است. شما با تعریف توکن‌های دلخواه می‌توانید کاربردهای جالبی را به راحتی پیاده‌سازی کنید. در اینجا دو نمونه از این کاربردها را مرور می‌کنیم.

باشگاه مشتریان: سازمان ها برای جذب و حفظ مشتریان خود باشگاه مشتریان راه اندازی می‌کنند. اکنون باشگاه مشتریان به شکل نرم افزار تحت وب پیاده سازی می‌شود. سازمان ها باید نرم افزار را توسعه داده و آن را بر روی سرورهای خود اجرا کنند. این کار وقت و پول زیادی می‌خواهد. بلاکچین اتریوم راه سریعتر و ارزانتری ارائه می‌­کند. کافی است امتیاز باشگاه مشتریان به شکل توکن تعریف شود. این کار تنها چند ساعت طول می­‌کشد و پول و وقت زیادی لازم ندارد. در واقع توسعه دهندگان بلاکچین اتریوم خیلی از امکانات را از قبل پیاده‌سازی کرده‌اند و باشگاه مشتریان از آنها استفاده می­‌کند. سرورهای شبکه اتریوم کاربرد شما را اجرا می‌­کنند. این سرورها در سراسر دنیا پراکنده شده‌­اند. بلاکچین اتریوم باشگاه مشتریان را امن، مطمئن و شفاف اجرا خواهد کرد. این باشگاه به علت اجرای متمرکز از باشگاه‌های کنونی خیلی شفاف­‌تر خواهد بود. و همین شفافیت نقطه قوت آن می‌باشد.

توکنایز کردن: به تقسیم مالکیت یک دارایی به اجزای کوچکتر، اصطلاحاً توکنایز کردن گفته می‌شود. شما می‌توانید هر سهم را به شکل یک توکن تعریف کنید. صاحب توکن سهمی از دارایی دارد. شرکت مریدیو املاک و مستغلات را توکنایز و عرضه می‌­کند. صاحبین توکن­‌ها می‌­توانند روی شبکه اتریوم توکن­‌های خود را معامله کنند. دو طرف معامله بی­‌واسطه و بدون نیاز به مشاور املاک، وکیل و ثبت اسناد می‌­توانند با هم معامله کنند. حذف واسطه‌ها سرعت را افزایش داده و هزینه را کاهش می­دهد. مریدیو ادعا می‌­کند، با حذف واسطه­‌ها بازار املاک و مستغلات را به هم می­‌ریزد.

علاوه بر باشگاه مشتریان و توکنایز­کردن، توکن­‌ها کاربردهای مهمتری هم دارند. بی شک یکی از این کاربردها ICO یا عرضه اولیه کوین است که در سال ۲۰۱۷ سروصدای زیادی در اخبار کرد.

عرضه اولیه کوین ICO

یکی از کاربردهای مشهور توکن­‌ها، ICO یا عرضه اولیه کوین می‌­باشد. دوباره اصطلاح کوین و توکن جابجا استفاده شده‌­اند. ICO یک نسخه بلاکچینی از  IPO یا عرضه اولیه سهام می‌­باشد. در IPO مالکین یک شرکت سهام خود را عرضه می­‌کنند تا سرمایه جذب کنند. ICO همین کار را می­‌کند. در ICO بنیان­گذاران یک پروژه با هدف جذب سرمایه، بخشی از سهام خود را می­‌فروشند. این پروژه­‌ها معمولاً بلاکچینی هستند.

برای جلوگیری از کلاهبرداری و ضرر و زیان مردم،  دولت‌­ها بر IPO ها نظارت می‌­کنند. مثلاً در ایران سازمان بورس و اوراق بهادار این کار را می‌­کند. برعکس نظارت بر ICO ها ضعیف بوده و کلاهبرداری­‌های زیادی در آن رخداده است. صرافی رمزارزها ICO را برگزار می­‌کنند و توکن‌­های عرضه­‌شده با رمزارز خریده می­‌شود.

بنیان­گذاران رمزارزهای جدید هم برای جذب سرمایه از ICO استفاده می‌­کنند. در این ICO ها به جای سهام پروژه، کوین­‌های رمزارز جدید عرضه می‌­شود. مردم به امید رشد قیمت آنها را می­‌خرند. بنیان­گذاران هم سرمایه جمع‌­آوری­ شده را در زمینه فنی و بازاریابی رمزارز جدید هزینه می­‌کنند. آنها برنامه خود و رمزارز جدید را در یک سند به نام سپید­نامه معرفی می­‌کنند. اگر رمزارز پذیریش عمومی نداشته باشد، رمزارز شکست خورده و سرمایه‌گذاران اولیه ضرر خواهند کرد. پس قبل از شرکت در یک ICO سپیدنامه آن را مطالعه کرده و با کارشناسان معتمد مشورت کنید. در سال­‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸  خیلی از ICO ها شکست خورده‌اند.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.